Groen geloven – kerkthema komende jaren

Groene Kerk, Groene Theologie, Groen Geloven. Dat is het thema waar we vanaf september 2021 binnen de Protestantse Gemeente Borne mee werken. Dat doen we niet één seizoen, maar mogelijk voor vijf seizoenen. Zo kan het echt een proces worden, een project van ons allemaal.

Hoe ziet zo’n meerjarenthema er uit?

Hoe een meerjarenthema eruit ziet, bepalen we samen. Er zijn nog geen vastomlijnde plannen, die gaan groeien in deze jaren. Zie het als een soort parapluterm waaronder vele verschillende activiteiten kunnen plaatsvinden en vele groepen, commissies en raden zich onder kunnen scharen.

Voorbeeld van een project

Eén project kan zijn om het label: “Groene Kerk” te bereiken. Als kerk voldoe je dan aan een aantal criteria in de sfeer van duurzaamheid, energiegebruik, liefst groen dus enzovoort. Dit is vooral iets voor het college van Kerkrentmeesters. Dat heeft daar ook al duidelijk een koers mee ingezet: denk aan de nieuwe verlichting in de Oude Kerk en aan de plannen voor de nieuwe Potkaamp.

Wat valt hier ook onder?

Het gaat ook om bewustwording, om hoe uzelf omgaat met duurzaamheid. Natuurlijk scheiden wij ons afval al, en hebben steeds meer huishoudens zonnepanelen. Maar de vraag is vooral: waarom zouden we dat doen, meer dan het economische voordeel dat het ook heeft? Voor verdieping op dit thema schreef Trees van Montfoort het boek Groene Theologie. Hierin schrijft op een journalistieke manier voor een breed publiek.

Boek over de Groene Kerk

Van Montfoort heeft het over Groene Kerk, maar zegt: het gaat over veel meer dan dat label. Het gaat principieel over de positie van de mens in de schepping. De mens die de opdracht kreeg om de aarde te beheren en te dienen is steeds meer een heerser en beheerser geworden, en heeft zich steeds meer een positie boven andere schepselen aangemeten. Boven de dieren. Boven de planten. Boven aarde en zee en de hemellichamen, die ook schepselen zijn en in principe allemaal een gelijkwaardige positie hebben in die totale schepping van de Schepper.

Rol van de schepping

Het gaat volgens Van Montfoort dus heel duidelijk over onze rol in de schepping, onze verantwoordelijkheid en onze gelijkwaardigheid. Maar de mens heeft zich steeds meer de rol van iets goddelijks aangemeten. Dat staat ook heel duidelijk en indringend in het boek Homo Deus, de Mensgod, van Yuval Noah Harari. Dat is een modern-profetisch boek dat blootlegt hoe wij op weg zijn om als God te willen heersen. En dat ons dat finaal uit de klauw kan lopen als we niet goed opletten. We zijn weer aardig op weg naar de situatie van de Toren van Babel, waarin de mens zichzelf verheven had tot Godmensen.

Wanneer kunnen we het hierover hebben?

In kerkdiensten, vooral in vespers en in jeugdkerstnachtdiensten zoals afgelopen jaren – dat zijn momenten om het over dit onderwerp te hebben. Ook bij ontmoetingsbijeenkomsten. En verder in concrete projecten die u kunt bedenken, ook voor jongeren.

Kom maar op met die ideeën

Hebt u al ideeën? Misschien komen we wel op een tuin van ons allemaal, beheerd door ons allemaal, waar je het boeket voor de bloemen in de kerkdienst kunt plukken. En waar je groenten kunt verbouwen voor maaltijden samen en misschien wel kookworkshops in de vernieuwde Potkaamp. Of we bedenken diaconale projecten en – vanuit de ZWO – jongerenprojecten. Filmavonden voor catechisanten én voor een breder publiek, met uitstraling naar ons hele dorp.

Projecten van bezinning?

Voor theologische bezinning zou u kunnen denken aan thema-avonden, leeskringen, inleiders; wie weet kan Trees van Montfoort een keer komen spreken. Ideeën zijn welkom. Creativiteit mag bloeien, het kan een prachtig proces worden van ons allemaal. Want de tijd is rijp dat we niet meer denken in verschillende mentaliteitsmilieus, in alternatievelingen en de rest van de wereld. Omzien naar de Aarde, de voortgang en toekomst van de Schepping van God gaat ons allemaal aan; we hebben er samen een verantwoordelijkheid in. En dat kan ons ook heel veel leuks, gezelligs en verbindends opleveren. 

Achtergrond jaarthema’s

In de afgelopen jaren bedachten de dominees de jaarthema’s voor onze gemeente. Dat deden zij in de voorbereidingen van de Startzondagen, en op basis van de Schriftlezingen voor die dag. Vóór 2021 besloten we al om met het thema Groene Kerk, Groene Theologie, Groen Geloven aan de slag te gaan. Onder andere door de corononacrisis kon dat niet doorgaan.